Webhook ส่งข้อมูลซ้ำเกิดขึ้นได้เมื่อระบบต้นทางส่งเหตุการณ์เดิมมาอีกครั้ง เช่น ปลายทางตอบช้าหรือการเชื่อมต่อขัดข้อง แม้ปลายทางอาจบันทึกข้อมูลไปแล้วก็ตาม หากระบบรับข้อมูลไม่ตรวจสอบ อาจสร้างออเดอร์ซ้ำ ตัดสต๊อกซ้ำ หรือบันทึกการชำระเงินซ้ำได้
แนวทางสำคัญคือทำให้การรับเหตุการณ์เดิมหลายครั้งให้ผลทางธุรกิจเพียงครั้งเดียว หรือที่เรียกว่า Idempotency ควบคู่กับการตรวจลายเซ็น สถานะ และการทำรายการในฐานข้อมูลอย่างรัดกุม
ทำไม Webhook จึงส่งข้อมูลซ้ำ
Webhook เป็นข้อความแจ้งเหตุการณ์ระหว่างระบบ เช่น ผู้ให้บริการชำระเงินแจ้งว่าธุรกรรมสำเร็จ ต้นทางอาจส่งอีกครั้งเมื่อไม่ได้รับคำตอบที่ยืนยันว่าปลายทางรับสำเร็จ แต่การตอบไม่ทันไม่จำเป็นต้องหมายความว่าปลายทางยังไม่ทำงาน
สมมติระบบบันทึกยอดชำระแล้ว แต่การตอบกลับถูกตัดกลางทาง ต้นทางอาจส่งเหตุการณ์เดิมซ้ำเพื่อให้มั่นใจว่าข้อมูลถึง การออกแบบจึงต้องรองรับเหตุการณ์ซ้ำตั้งแต่แรก อ่านพื้นฐานได้ที่ Webhook คืออะไร
Idempotency คืออะไร และช่วยอย่างไร
Idempotency ในบริบทนี้หมายถึง การประมวลผลคำขอหรือเหตุการณ์เดิมซ้ำแล้วไม่สร้างผลทางธุรกิจเพิ่ม เช่น การยืนยันชำระเงินเดิมหลายครั้งต้องไม่ตัดสต๊อกหลายรอบ โดยทั่วไปใช้รหัสเหตุการณ์หรือรหัสธุรกรรมที่ต้นทางกำหนด และบังคับความไม่ซ้ำในฐานข้อมูล
ต้องตรวจเอกสารของผู้ให้บริการแต่ละราย เพราะบางกรณีมี Event ID ต่างกันแต่เกี่ยวข้องกับธุรกรรมเดียวกัน การใช้ Event ID อย่างเดียวอาจไม่ครอบคลุมทุกสถานการณ์ จึงควรพิจารณารหัสรายการ ประเภทเหตุการณ์ และกฎสถานะทางธุรกิจร่วมด้วย
ตัวอย่างระบบขายสินค้า
- ลูกค้าชำระเงินและผู้ให้บริการส่งเหตุการณ์เข้ามา
- ระบบตรวจความถูกต้องของลายเซ็นและข้อมูลสำคัญ
- ระบบบันทึกรหัสเหตุการณ์และตรวจว่าธุรกรรมเคยประมวลผลแล้วหรือไม่
- หากเป็นรายการใหม่และสถานะถูกต้อง จึงยืนยันออเดอร์และบันทึกผล
- หากเป็นรายการซ้ำ ระบบตอบรับตามแนวทางผู้ให้บริการโดยไม่ทำผลทางธุรกิจซ้ำ
การตรวจและบันทึกต้องออกแบบให้รองรับข้อความที่เข้ามาพร้อมกัน หากใช้เพียงการค้นว่ามีรายการอยู่หรือไม่ แล้วค่อยบันทึกแยกขั้น อาจเกิดการแข่งขันระหว่างคำขอสองชุดได้

ออกแบบระบบรับ Webhook ให้ทำงานต่อได้
แยกการรับข้อความจากงานที่ใช้เวลานาน
ระบบอาจบันทึกเหตุการณ์ที่ตรวจสอบแล้วและส่งงานเข้า Queue ก่อนตอบกลับอย่างรวดเร็ว จากนั้นให้ Worker ประมวลผลต่อ แต่ต้องแน่ใจว่าบันทึกเหตุการณ์ได้จริงก่อนตอบรับ ไม่เช่นนั้นอาจทำให้ข้อมูลสูญหาย
รับมือเหตุการณ์ที่มาถึงไม่เรียงลำดับ
บางแพลตฟอร์มไม่ได้รับประกันลำดับการส่ง ควรตรวจสถานะปัจจุบันและกฎการเปลี่ยนสถานะ หากข้อมูลไม่พอให้ตรวจข้อมูลจากต้นทางตามวิธีที่ผู้ให้บริการรองรับ แทนการเชื่อว่าเหตุการณ์ล่าสุดที่ได้รับคือสถานะล่าสุดเสมอ
ทำรายการและบันทึกผลให้สอดคล้องกัน
ใช้ข้อจำกัดความไม่ซ้ำและ Transaction ในฐานข้อมูลตามขอบเขตงานที่ทำได้ หากต้องส่งต่อไปยังบริการภายนอก ให้เตรียมวิธีตรวจสอบและกู้สถานะเมื่อเกิดข้อผิดพลาด เพราะ Transaction ภายในฐานข้อมูลเพียงตัวเดียวไม่ได้ครอบคลุมทุกระบบ
ความปลอดภัยและการตรวจสอบย้อนหลัง
ตรวจลายเซ็นตามเอกสารต้นทาง ใช้ HTTPS จัดการ Secret ให้ปลอดภัย และบันทึกรหัสเหตุการณ์ เวลา สถานะ และสาเหตุที่ล้มเหลวโดยไม่เก็บข้อมูลอ่อนไหวเกินจำเป็น รวมถึงกำหนดวิธีแจ้งเตือนและนำรายการที่ค้างกลับมาประมวลผลอย่างควบคุมได้ เอกสาร Webhook ของ Stripe เป็นตัวอย่างหนึ่งที่อธิบายการรับและตรวจเหตุการณ์ตามผู้ให้บริการ
สรุป
การส่งซ้ำเป็นเหตุการณ์ที่ควรวางแผนรองรับ ระบบที่ดีตรวจสอบตัวตนต้นทาง จัดการรหัสและสถานะให้ไม่เกิดผลซ้ำ พร้อมมีวิธีตรวจสอบรายการที่ค้างหรือมาถึงผิดลำดับ


